Y serisi 10 kV yüksek gerilimli üç fazlı asenkron motorlar

I. Y serisi 10 kV yüksek gerilimli üç fazlı asenkron motorlara genel bakış 

Y serisi orta büyüklükteki yüksek gerilimli üç fazlı sincap kafesli asenkron motorlar, şirketimiz tarafından ABB’nin yüksek gerilimli üç fazlı asenkron motor teknik seviye standartları esas alınarak ve uzun yıllar boyunca yüksek gerilimli motor üretimi konusunda edinilen deneyimler birleştirilerek geliştirilen önemli bir ürün serisidir. 

Bu seri motorların güç sınıfı, montaj boyutları ve elektriksel performans özellikleri, Ulusal Standart GB755 “Dönen Motorlar – Temel Teknik Gereksinimler” ile Uluslararası Elektroteknik Komisyonu (IEC) standartlarına uygundur. Bu seri motorların mekanik boyutları ve toleransları, Ulusal Standart GB1800–1804 ile Uluslararası Standartlar Organizasyonu (ISO) standartlarına uygundur. Bu seri motorların koruma sınıfı, GB4942.1 ve IEC 34-5 “Motor Kılıflarının Koruma Sınıflandırılması”’ne göre IP23 açık tip motordur; kullanıcılar farklı koruma sınıfları (örneğin IP44, IP54) talep ederse bu husus ayrı olarak görüşülür. Bu seri motorların soğutma yöntemi, GB1993 ve IEC 34-6 “Motor Soğutma Yöntemleri” standartlarına göre IC01’dir; kullanıcılar farklı soğutma yöntemleri talep ederse bu husus ayrı olarak görüşülür. Bu seri motorların temel montaj biçimi yatay, ayaklı (IMB3) yapıdır ve GB997 ile IEC 34-7 “Motor Yapı ve Montaj Biçimleri Kodlaması” hükümlerine uygundur.

II. Y serisi 10 kV yüksek gerilimli üç fazlı asenkron motor yapısı hakkında açıklama

Y serisi orta büyüklükteki sincap kafesli rotorlu yüksek gerilimli üç fazlı asenkron motorlar, kutu tipi yapıya sahiptir; motorun üst kısmına koruyucu kapak takılabilir; koruma sınıfı IP23, soğutma yöntemi IC01, montaj biçimi IMB3, besleme frekansı 50 Hz, besleme gerilimi 10000 V’tur; izin verilen gerilim sapma aralığı ±%5’tir; nominal frekans 50 Hz’dir. Şaft merkez yüksekliği 400 mm–630 mm, güç aralığı 185 kW–10000 kW’dır;

Kullanım sınıfı S1, izolasyon sınıfı F (B sınıfı ölçütlerine göre değerlendirilir). Stator sargı bağlantısı yıldız (Y) şeklindedir; rotor armatürleri saf bakır veya saf alüminyumdan üretilir ve F sınıfı izolasyon malzemeleri kullanılır.

Yataklar, motor gücünün büyüklüğüne ve devir sayısına bağlı olarak rulmanlı veya kaymalı yatak olmak üzere iki tipte tasarlanmıştır.

Bu seri motorlar, çeşitli öğütücüler, haddehaneler, kırıcılar, fanlar, pompalar, üfleyiciler gibi makinelerin tahrikinde kullanılabilir.

Bu seri yüksek gerilimli motorlar, deniz seviyesinden 1000 m’ye kadar rakımlarda, ortam sıcaklığı 40 °C’nin altında olan, toz oranı düşük, buhar, asit, baz gibi aşındırıcı ve patlayıcı gaz içermeyen kapalı ortamlarda kullanılması için uygundur. Çalışma ortamında toz yoğunluğu yüksekse, motor içi toz düzenli olarak temizlenmeli ve yatakların tozdan korunması sağlanmalıdır.

Bu seri motorlar, GB755 “Dönen Motorlar – Anma Değerleri ve Performans” ve Uluslararası Elektroteknik Komisyonu (IEC) hükümlerine uygundur.

III. Y serisi 10 kV yüksek gerilimli üç fazlı asenkron motorların çalıştırılması 

Sincap kafesli motorların rotor tasarımı, rotorun çalıştırma sırasında oluşacak sıcaklık artışını ve mekanik gerilmelerini hesaplamak amacıyla gelişmiş hesaplama teknikleriyle gerçekleştirilmiştir; böylece motorun aşırı yükleme nedeniyle erken hasar görmesi önlenir.      Kullanıcılardan şu hususların kontrol edilmesi önerilir: (1) Tahrik edilen makinenin dönen parçalarının eylemsizlik momenti (motor devir sayısına indirgenmiş hâliyle), teknik veri tablosundaki “Jyük” değeriyle belirtilen değeri aşmamalıdır; (2) Kullanıcının şebekesi, motorun çalıştırma sürecinde motor uçlarında en az %85 oranında nominal gerilimi sağlamalıdır; (3) Tahrik edilen makinenin direnç momenti karakteristiği, pompa ve üfleyici sınıfı direnç momenti karakteristiğine sahip olmalıdır.

IV. Y serisi 10 kV yüksek gerilimli üç fazlı asenkron motorlar için sipariş ederken dikkat edilmesi gereken hususlar

Lütfen sipariş verirken aşağıdaki parametreleri belirtiniz: 

Motor modeli        Y4004-2 

Anma gücü (kW)  630 kW 

Anma gerilimi (V)    10000 V

Not: Diğer özel talepler, sipariş sözleşmesi imzalanmadan önce ayrı bir teknik protokolün hazırlanmasını gerektirir.

Dört, Y serisi 10 kV yüksek gerilimli üç fazlı asenkron motor teknik verileri tablosu

Beş, Y serisi 10 kV yüksek gerilimli üç fazlı asenkron motor siparişiyle ilgili bilgiler:

1. Sipariş verilirken motorun modeli, gücü (kW), gerilimi, dönme yönü, koruma sınıfı, soğutma yöntemi, özel çevre koşulları ve eşleştirilecek makinenin kullanım gereksinimleri belirtilmelidir.

2. Bu seri motorların tamamı sıcaklık ölçüm elemanları ile donatılmıştır; stator genellikle altı adet PT100 termistör içerir. Diğer talepler sipariş verilirken belirtilmelidir.

3. Kullanıcının isteğine göre nem önleyici ısıtıcılar, yatak sıcaklık ölçüm elemanları gibi ek donanımlar monte edilebilir.

4. Mil çıkıntısı ucundan bakıldığında, ana bağlantı kutusu muhafaza sağ tarafında yer alır veya teknik protokolde aksi belirtilmedikçe bu konum geçerlidir.

5. Çıkış uçlarında işaretlenen harflerin sırası ile üç fazlı şebeke geriliminin faz sırası aynı olduğunda, mil çıkıntısı ucundan bakıldığında motor saat yönünde dönmelidir; bu durum teknik protokolde farklı şekilde kararlaştırılabilir.

6. Eşleştirilecek makine fan veya kömür öğütücü ise, sipariş verilmeden önce bu makinenin eylemsizlik momenti veya GD² değeri bildirilmelidir. Gerekirse ayrı bir teknik protokol imzalanmalıdır.

7. Şirketimiz aşağıdaki ürünleri de üretmektedir; bu ürünler için sipariş verilirken şirketimizle ayrı bir teknik protokol imzalanmalıdır:

(1) Tabloda belirtilen kapasite ve boyutlar dışındaki motorlar.

(2) Dikey montajlı motorlar veya diğer özel montaj şekillerine sahip motorlar.

(3) Özel montaj boyutları veya özel taleplere sahip motorlar.

(4) Değişim gereksinimi olan motorlar.

(5) Performans parametrelerinde özel ve yüksek talepleri olan motorlar.

(6) Diğer özel talepleri olan motorlar.